Bir katre suda bir umman saklıdır

Ünlü yönetmen Akira Kurosava’nun Dersu Uzala filminde, modern dünyaya sonradan katılmış bir yerli tipleme olan Uzala insanların parayla su satın almalarına çok şaşırır. Bu türden bir şaşkınlığı kaybedeli epey zaman oldu. Yeryüzünde kimi çocuklar suyun metalaşarak bir naylon içinde satıldığı bu dünyaya doğuyor, kimisi de yine suyun metalaşmasından ötürü yok edildiği başka bir dünyada açıyor gözünü. Covid-19 salgını ile birlikte bu gerçekler bir kez daha gündemimizde. Ailecek hep beraber dünyayı okuma niyetindeki bu köşemizde ilk olarak su hakkında konuşalım istedik.

Öncelikle yetişkinler için iki kitap önerisi ile başlayalım. İlki “suyu köleleştiren kartele karşı bir direniş manifestosu” mottosuyla çıkan Dilaver Demirağ imzalı Susatanlar kitabı. Kitap, su “meselesini” çok boyutlu ele alınarak irdeliyor ve suyun nasıl küresel bir pazara dönüştüğünü uzun uzun anlatıyor.

Altı bölümden oluşan kitabın başlıkları şu şekilde: Suyun bilimselleştirilmesi, yeryüzünde su kıtlığı nasıl başladı, suyun ekonomi politiği, suyu metalaştıranlar, yeryüzü kartelinden yeryüzü devletine ve su pazarı için cazip bir ülke: Türkiye. Her bir bölümü okudukça bir damla suyun kıymetini bir kez daha idrak ediyor, israf ettiğiniz her bir damla için pişmanlık hissine kapılıyorsunuz.

Bir bardak suyun koca bir pasifikle benzer özellikler taşıdığını söyleyen Tristan Gooley, Suyu Okumak kitabında birçok farklı disiplinden ve insan deneyiminden faydalanarak suya bakışımızı değiştiriyor. Bir “su uzmanı” olan Gooley ister bir bardağın içinde olsun ister bir vadinin ortasında, herhangi bir su kütlesini nasıl okuyacağımızı anlatıyor bize. Dalgalardan hava durumu tahmini yapmak, göllerin renklerini yorumlamak, karanlıkta hangi suyun tehlikeli olduğunu belirlemek, kumsallardaki dalga şekillerini okumak gibi pek çok konuda kılavuzluk eden bu görkemli çalışma bilimden olduğu kadar insan sezgilerinden de besleniyor.

Antonia Banyard’ın hazırladığu Suya Bak kitabı çocuklar için suyun seyrini anlatan, çizim ve grafiklerle dolu başarılı bir çalışma. Geçmişten günümüze suyun hikâyesini okuduğumuz bu kitap çözüme dair öneriler de paylaşıyor.

Daha çok ilk gençlik düzeyinde okunması icap eden Epos Yayıncılık’tan çıkan Su kitabı da suyun kartelleşmesini anlatıyor. Bu tür kitaplar içerdiği bilgilerle her ne kadar can sıkıcı olsa da dünyamız için harekete geçme noktasında bize ivme kazandırıyor.

Dünyada temiz su yoksunluğu çekenlerin hayatlarına bakmak suyun kıymetini daha bi anlatır bize. Etiyopya’da bir bardak su için çocukluğunu yaşayamamış bir prensesin Su  Prensesi’ nin temiz suya erişim çabasını dokunaklı bir kurgu ile anlatıyor.

ÖNERİLER:

  • Suyu ve doğayı koruma temalı Su Elçileri çizgi filmi
  • Dalgaların büyüsüne kapılmak için Moana animasyon filmi
  • Başrolde Gökhan Özoğuz’un yer aldığı 25 Litre belgeseli
  • Afrika’da Su Kuyusu kampanyalarına katılmak
  • Su israfında hassas olmak için Su Ayak İzi uygulaması